Từ Sầm Sơn kể chuyện Đồ Sơn

Câu nói trong ngày: “Ở Texas cái gì cũng to” (Khuyết danh)

Không biết là nên bắt đầu với cảm hứng của một phóng sự, xúc cảm của một tùy bút hay những thứ lãng đãng của một tản văn đây. Giá mà có thể viết đến ba bài hay hơn nữa thì hay biết mấy. Nhưng đã nói là một bài thì sẽ một và chỉ một mà thôi. Thủy chung và cô đọng trong một cái một duy nhất. Thế. Nhé!

Ba ngày qua là ba ngày được nghỉ ngơi thoải mái. Được tạm biệt công việc, chia tay những thói quen lặt vặt hằng ngày và nói lời cuối với những thứ dở dang lăn lóc chưa được đặt tên. Để cho cái hài hòa của con người và thiên nhiên được quyện vào nhau thật nhẹ và dễ chịu …

Và cuộc sống mở ra trước mắt có thật nhiều để hét toáng lên, để chỉ mặt điểm tên, để cãi cọ tranh biện và để giấu kín cả vào trong lòng.

Add colors to my life

Đến một khu du lịch có tiếng của một tỉnh không hề bé chút nào, mà sao tất cả có thể gói gọn lại trong cái tên của một nhà nghỉ bé xíu “Trung tâm phục hồi chức năng – điều dưỡng – Bộ Giao Thông Vận Tải”. Là một nơi để bơm đầy sức sống cho cái cơ thể xì hơi lép kẹp, lăn rệu rã trên đường bụi mịt mù của cuộc sống, là một địa chỉ để lấy lại cân bằng cho cái đầu chao nghiêng chao ngả vì trăm thứ ngàn sự ở đời, có lẽ cũng chẳng còn gì để phàn nàn ở đây nữa. Không khí trong lành. Hay gọi là trong lành với hơi thở mặn mặn nồng nồng chói chang mùi nắng và gió. Không gian mênh mông. Hay gọi là mênh mông với bờ biển rộng muôn trùng ngút tầm mắt ra xa tít những dãy núi xanh mờ ảo cuối chân trời. Ngày ngày mặc cho sóng biển xoa bóp những bờ vai mỏi nhừ, những đôi chân nặng chịch, những cánh tay rã rời và cái đầu nóng ran như máy phát quá tải nhảy điện. Đêm đêm rì rầm sóng biển hôn bàn chân ướt át, mặn và ấm, dinh dính, sàn sạn. Vẫn thích nhất trời đêm. Một trời đêm sang trọng và huyền bí với hàng trăm vì sao chưa đếm hết đính lên nền trời cao sâu thẳm. Vài gợn mây phớt nhẹ qua chùm sao quây quần như giọt mực rơi nơi đầu bút người họa sĩ. Mắt cứ hút vào một vì sao sáng nhất. Hai mắt nhìn nhau. Rồi một mắt quay đi. Một mắt vẫn nhìn theo. Vẫn biết đấy. Rồi cười lăn tăn. Lên trên cao đứng nơi cheo leo một mái đền, thả cho mắt trôi bồng bềnh theo những gợn sóng lăn tăn đuổi nhau ngoài biển. Xuống dưới thấp chầm chậm rụt rè men theo bờ đá sần sùi ngấm nước mặn và bám đủ thứ xác sinh vật sóng đánh vào. Tựa  hồ như một chiếc lá cheo theo gió rơi xuống. Để ngày ngày ngửa mặt cười cùng nắng, đêm đêm níu gió giỡn với mây. Như cái sức sống mỡ màng của đủ loài cây xanh mướt phủ kín cả núi đồi. Những loài cây không có tên, không đợi có tên và cũng không chờ được biết tên. Cứ “đứng giữa trời mà reo” theo cái ngông của cụ Trứ thuở nào. Hài hòa. Và hài hòa.

Thế là tròn hai chức phận “phục hồi chức năng” và “điều dưỡng” còn cái đuôi “Giao thông vận tải” nữa. Là hai chuyến giao vận một đi một về vài trăm cây số vừa vui vẻ tíu tít chuyện đường vừa mệt mỏi say xe nôn nao. May là chưa đến nỗi nôn thốc nôn tháo với cái đường ổ gà ổ vịt từ Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình sang Thanh Hóa. Cái chặng đường đằng đẵng như gia vị,  thêm hào hứng cho những người đi và mỏi mệt cho những người về. Người đi hồ hởi đến thả mình vào biển. Người về yên bình ru vào giấc ngủ êm trôi. Thế. Thôi.

Thế là hết mấy ngày ngủ-tắm-dạo-ăn mà lòng cứ thấy nhạt nhạt như bữa cơm không muối. Ừ thì mặc cho các đôi cứ dập dìu như cánh bướm. Ừ thì mặc cho các đông đúc xô bồ cứ chen ngang vô duyên. Thấy thiêu thiếu một món đặc sản để gọi là đi du lịch. Và thấy mùi buồn phảng qua đầu mũi. Bữa đến thì cá, tôm, ghẹ, cua, mực – bên ngoài thì ba ba, rắn biển, ốc hương. Dạo quanh thì vòng tay, nhẫn, lắc, chuyền, đá, san hô, ốc. Ở đâu mà chả thế. Chẳng thấy gì riêng giữ cho khỏi lẫn ngoài một cái tên. Dù gì cũng vẫn là “Made in china”. Chen vào là những hàng phi tiêu, phi “rổ”, bắn súng lĩnh quà – và người ta cứ mải mê đen đỏ cho hết một đêm dài… Say sưa nghe chuyện chọi trâu ở Đồ Sơn xa tít tắp.

Chọi trâu không chỉ là một thú chơi công phu tốn kém mà còn là một trách nhiệm thiêng liêng mà không phải ai trong dòng họ cũng được giao cho cái trọng trách vinh dự này. Nó đã ăn sâu vào trong tiềm thức con người nơi đây thành một nghĩa vụ thành kính tôn nghiêm với ông cha, họ tộc. Và trải qua bao đời đã được phát triển thành một nghệ thuật tinh hoa đặc sắc. Ngày xưa trâu ở trong vùng còn nhiều nhưng nay thì hầu như không còn bao nhiêu nữa. Thế nên, người nuôi trâu chọi phải lên tận Sơn La hay ngược sang Lào để chọn trâu mang về nuôi và huấn luyện. Cái mắt của người chọn trâu phải thật tinh, nào là bao nhiêu khoang, nào là bấy nhiêu xoáy, ở chỗ nào, màu ra sao. Tất cả bí quyết chỉ được người trong họ truyền lại cho nhau như một báu vật gia truyền. Chọn được trâu rồi, phải tuyển người chăn. Tục lệ xưa nay vẫn được tôn trọng. Phải là trai làng mới lớn, tuổi từ mười lăm tới mười bảy hay cụ già góa vợ, mới chăn được trâu. Tức là trong lòng phải thanh sạch, hoặc chưa lấm bẩn bụi đời, vấn vương với tơ duyên số kiếp hoặc đã giũ bỏ mọi nhọc lòng bận bịu với trần ai. Chỉ tấm lòng ấy, con người ấy mới hun đúc nên chất “võ sĩ” cho trâu. Trâu được chăm nấng như gia bảo trong nhà. Sớm dậy một xô cháo, nấu bằng gạo ngon, tăng cường khoáng chất với một xô C sủi thơm ngon. Rồi tha hồ mà vẫy vùng tắm biển. Thỏa sức tung tẩy leo núi trèo đồi. Cho thật dẻo chân, chắc mình, dai sức. Trưa về một xô cháo và vitamin. Nhiều khi trộn thêm cả sữa – phải là sữa dielac alpha nuôi trẻ nhỏ hẳn hoi. Tối đến ngon lành giấc khuya trong màn buông nệm ấm. Có một nốt muỗi trên mình trâu là coi như ngày công đi đứt. Đến khi trâu đã có đủ tuổi, người ta bắt đầu luyện miếng đánh rèn miếng võ. Chọn lấy một con trâu nhử khiêu khích, rồi giăng hàng rào kết bằng tre cho hai trâu hăng máu lao vào húc nhau chỉ húc vào tre. Xung quanh kéo lũ trẻ con hò reo cổ vũ, khua trống gõ mõ phất cờ ầm ĩ cho trâu quen với đấu trường thật. Đằng đẵng khoảng sáu tháng trời là đến ngày ra trận. Trước khi vào trận, sừng trâu được vót nhọn hoắt như kim. Hai con trâu mà húc nhau ngoài đồng có khi cả ngày không phân thắng bại. Nhưng dính một đòn đâm của đôi sừng đáng sợ kia với sức chạy dũng mạnh của con trâu lực lượng thì chẳng mấy con trâu thoát chết. Mỗi trận đấu thường diễn ra khoảng nữa tiếng đến một giờ là ngã ngũ. Có khi hai con trâu hăng máu lao vào nhau là đâm bửa óc khiến cả hai con cùng lăn ra chết. Nuôi trâu công phu là thế, tốn kém đến cả mấy chục triệu (từ bảy, tám triệu mua con trâu non, đến năm chục, trăm ngàn tiền thuê người chăm trâu mỗi ngày, … ) với giải thưởng thì chỉ vài chục triệu chẳng có lời lãi là bao. Nhưng người ta không tiếc. Bởi cái lễ, cái tâm mới là quan trọng. Chia nhau một miếng thịt trâu chọi, vừa thấy thiêng liêng may mắn, vừa thấy ngon thơm bổ dưỡng xiết bao. Sung sướng, hả hê và hạnh phúc xiết bao khi trâu họ mình đánh thắng trâu hàng xóm. Nghiễm nhiên là mình được tôn thêm một bậc, hiên ngang vai vế trong làng ngoài xóm. Tiếc là hội chọi trâu vẫn còn nặng bóng cá độ. Cứ mỗi đôi trâu vào trận thì người ta lại bắt “cáp” con nào thắng. Mà đã bắt thì phải đem cả nhà ra mà đặt – cả sổ đỏ đàng hoàng. Chọi trâu – vinh nhiều mà nhục cũng không ít.

P/S: Vợ ơi, mỗi lần đi biển lại nhọc nhằn vất vả một mình. Nhưng sẽ có thật nhiều con nhé.